قلعه سفید برگی از تاریخ کشور-نه شهر:

((دژ سپید))

در حدود شش کیلومتری تقریبی شمال خاوری شهر نوبندگان قدیم و نورآباد کنونی از قلاع پیش از اسلام در مقطع کوهی که مساحت تقریبی هفت در ده کیلومتررا دارد و نام قدیمی آن نوبند جان بوده است.

راه رسیدن به این قلعه از چهار دروازه شتر خسب-گلستان-کلاه زری-و سیاه شیر است که این اسامی متعلق به دوران اتابکان فارس است دلیل نامگذاری دروازه شتر خواب وجود شترانی در کنار این دروازه بود که آذوقه به قله حمل می کردند.پایین قلعه از چهار جهت جنگل گرمسیری و بالای آن در تابستان هوایی معتدل و زمیتانی با سرمای سخت دارد.آثار دیوار گچی که از دروازه گلستان تا شتر خواب امتداد یافته و تمام کوره راههای میان دو دروازه را مسدود کرده دیده می شود که البته این دیوار در سال 1252ق در سلطنت قاجار و توسط ولی خان بکش(ولی خان بزرگ)تجدید بنا شده است.برای پشتیبان دیوار اول در زمان حمله دشمن دیوار دیگری به وسعت پانصد متر در هفتاد و ارتفاع 120 سانتیمتر شبیه به پادگان نظامی نقاره خانه و قبرستان ها وجود دارند که یکی ازآنها زیارتگاهی به اسم حاجی رستم و ساخت زمان صفویه است.مربوطبه یکی از حکام آن زمان است که در آنجا فوت یا کشته شده است.

در قسمت جنوب خاوری قلعه غار یا اشکفتی وجود دارد که زندان نامیده میشود.یک راه باریک دارد و یک پرتگاه سیصد متری در زیرآن قرار گرفته است که در زمان اتابکان فارس عده ای از خانواده اتابک در آن زندانی بوده اند.گویا درآهنی و مشبک که در امام زاده درب آهنی وجود داشته در این زندان بوده است.سه چشمه در اطراف قلعه وجود دارد که پایین یکی از آنهاآب انبار بوده و خرابه آن باقی میباشد.

از جمله حوادث تاریخی مکتوب این قلعه می توان به واقعه کشته شدن سلجوق شاه-کشته شدن حاکم یزد محمدبن دشمنزیار در سال 622 ه.ق در پای این قلعه در تاریخ عهد تیموری و صفوی ظبط شده است.حمله القاص میرزا به قلعه سفید و اینکه این قلعه در سال 998 ه محل اردوی شورشیان فارس و حاکم استان بر علیه شاه عباس اول صفوی بوده است. این قلعه سالهای سال در دست ولی خان بکش (از خوانین قدیمی ممسنی)بوده و واقعه های زیادی را بر خویش دید.بی شک از مطالعه و بازدید از این قلعه پشیمان نخواهید شد که در مورد آن گفته اند:

یکی سنگ خارا کشیده بر اوج *** چو خارای چینی بر آورده موج