|
|
 |
|
|
آهنگها و ترانههاي محلي ترانههاي محلي و اشعاري که از احساس مردم سرچشمه گرفته سينه به سينه به ديگران انتقال يافته است که بعضي از اين اشعار حماسي و به سبک شاهنامه خوانده ميشود و بعضي به صورت ترانههاي محلي وتعدادی هم به صورت غمناک که به اصطلاح محلی به شربه (sarba=شروه) موسوم است. 1-آهنگ و بلال ليلي (va balal layli) که توسط جمعي از بستگان داماد به صورت دسته جمعي در عروسيها خوانده مي شود . اشعار اين ترانه به صورت زير مي باشد : کربون جونمهاي خيات برم هاي يا رتيه گردل.
« Korbune junOm hay xyat beram hay yar tiya gardel «br موايام جونمهاي سيلت کنم جونمهاي تو سيل وري گل.
«Mo iyam junom hay seilet konom hay yar junom hay to seile vari gel«br ديدمت جونمهاي ديگ دون پسين جونمهاي مابين دوبرمال.
«Didamet junom kam taqati hay mabeine dobor mal «br و تلاش جونم کم طاقتيهاي سيت ايزدم فال.
Va talas junom kam taqati hay sit izadam fal و بلال ليليهاي بلال، بلال جونم هاي مه نه بلالي.
Va blala layli hay balal,balal, junom hay ma na balali? کرکرجونمهاي گفت خيافظ جونمهاي پاورکاب کرد .
Karaku junom hay goft xyafez junom hay pa va rekab kerd دهد روجونمهاي غمزه ديه جونمهاي سيل و خدات کرد
dohdru junom hay qamzedeye junm hay seil va xyat kerd کرکرجونمهاي گفت خيافظ جونمهاي پاکرد و گيوه.
«Karaku junom hay goft xyafez junom hay pa kerd va giva. « br دهدروجونمهاي ناراحت جونمهاي لووگريوه.
«Dohdru junom hay naahate junom hay low va giriva « br و بلال ليليهاي بلال بلال جونمهاي مه نه بلالي
Va balal……… قربان جانمهاي هاي فدايت بروم، هاي، عزيز چشم گردم عزيزم ميآيم تا نگاهت کنم هاي، عزيزم تو بر روي زمين نگاه ميافکني عزيزم. ديروز پسين تو را ديدم، هاي، عزيزم، هاي در منطقه بين دو روستا عزيزم با شتاب و کم طاقتي، هاي برايت فال زدم گندم برشته ، سوخته، سوخته عزيزم هاي مگر دل تو سوخته نيست؟ پسر فلاني عزيزم هاي گفت خداحافظ عزيزم هاي پاي در رکاب نهاد و رفت. عزيزم دختره غمگين شد و نگاه به سوي آسمان به خدا کرد. عزيزم، پسره خداحافظي کرد و هاي عزيزم گيوههايش را به پا کرد عزيزم، دختره ناراحت است، هاي گريه را سر داد. گندم رشته، سوخته، سوخته، عزيزم، هاي، مگر دل تو سوخته نيست؟
2-آهنگ مسم مسم
اين همان آهنگ مستم مستم ميباشد .اشعار اين ترانه به شرح زير است :
و خدا خواس کرد مه از نو دوباره
Va xya xas kerdeme coqa vo zenare« br يه قطار محکمي چقه و زناره
Ye qatare mokami coqa zenara « br هاي مسم هاي مسم هيبي يارم نشسم
Hay masom hay masom hibay yarom nesasom « br و شراک پاشنه بکش تي يا رجونيم
Vasarak pasna bekas tay yare junim « br نعلشه نقرهايگرم تي يار جونيم
Nalesa noqra igrom ta kaske zowny «b»r هاي مسمهاي مسم هيبي يارم نشسم
«Hay masom hay masom hibay yarom nesasom « br از خدا خواسته که بار ديگر مانند گذشته
قطار محکمي با چقه و بندهايش
هاي، مستم هاي مستم کنار يارم نشستم< br > پاشنه گيوههايت را بکش. سوار بر اسب خوبي بشو و به سوي يار عزيزم برو نعل اسبت را تا سر زانوي آن نقره ميگيرم«br» هاي مستم هاي مستم کنار يارم نشستم«br» 3-سرو – همانطوري که در بخش مراسم عروسي گفته شد سرو تک بيتي است که در عروسيها توسط زنان خوانده ميشود در اينجا چند نمونه سرو در زير آورده مي شود :«br» موردودهنونين و سرولکروچاي تاي پرين
خوم بيارم خوم بوندم حجله نازم شرين
Murd va dehnow naya va surow lekere cartay pirin «br» مورد از روستاي دهنو ، ني ازشوراب ولکر از روستاي چارتاي پرين.
وخيايه وايه دارم داونت بيايه وکار.
خم بگويم خم برخصم تا بمونه يادگار.
Va xoya ya vaya darom davatet biyaye va kar Xom buguyom xom berqxom ta bemune yadegar از خدا يک آرزو دارم هنگام عروسي تو بشود خودم بگويم خودم برقصم تا بماند يادگار .
-اسب سهنه تو در آريت برچ برچ سينشه.
جوم زرده پاک بشوريت شيره دوما تشنشه.
Asbe seneh tu dararit berca berca sinase Jume zarde pak busurit sire duma tesnase اسب را بيرون بياوريد سينهاش موج ميزند
جام زرد را پاک بشوئيد زيرا شير داماد تشنه است.
-هي و مهتر با ساز و کن تا بگويم مرحبا
سرسازت نقره گيرم تا کمربندت طلا
Hay va mahtare ba va saz kon ta buguyom marhaba «br» Sare sazet noqre girom ta kamarbandet tala هان اي مهتر باد درسازبدم تا بگويم مرحبا
سرسازت را نقره بگيرم تا کمر بندت طلا
نغمه ها
نمونه ای از ترانه های محلی :
مجنون پا بندتمهاي بي کس بي را يم
احوال دلمه بپرس هاي بنده خدايم
هم عزيزم وجي تيلم هاي بور بلندم
وري بيومن جگرم هاي سيربات بخندم
Majnun pabandetom hay bikes birayam Ahwale delam bepors hay bandey xodayam Ham azizom va ja tiyalom hay bure belandom Vari biyo man jegarom hay sir bat bexandom مجنونم و پاي بندت بي کس و بي راه
احوال دلم را بپرس بنده خدا هستم عزيزم به جاي چشمم اي بور بلندم
به سوي من بيا جگرم تا هاي سير با تو بخندم
همي طوري جفت تيلت، هاي کرده اسيرم
دي بوته را ضي ايکنم هاي غير از بميرم
هم عزيزم وجي تيلم هاي بور قشنگم
موريس بيومن جگرم هاي تا سير با تو بخندم
Ar didi dir umadom hay gona nadarom Somareye tal baladom hay pahande darom Ham azizom vajay tiyalom hay bure qasangom Varis biyo men jegarom hay sir bat bexandom 2«Br» اگر ديدي دير آمدم هاي گناه ندارم
به شماره گيسوان بافتهام افرادي هستند که مرا ميپايند
عزيزم به جاي چشم مني اي بور قشنگم
برخيز و بيا به جگرم هاي تا سير با تو بخندم
پايلم کفش ايخاره،ا هاي علامته ياره
اميدوارم وي نصف شو ،هاي يارم بواره
هم عزیزم وجی تیلم،های کوشته ورکش
کف پایم می خارد ،های ،علامت آن یار است
عزیزم به جای چشم منی ،ای سبزه بلند بالا
پا برپايم بنه، هاي، لنگه کوشته ورکش
پسین آپسین روز ومن نشینون دخوشه ایده نشونم
مونومبینیه مردمی دچطوری خومه وش برسونم
یار جونیم یه شعری وری توایگم یکی سراویاره بالا بلندم
سی یکه هیشکتووم دلخروانبیت تا ای چارروز زند ه یمبگوم وبخندم
-Pasin a pasin ruz va mene nesinon da xesa ide Nosunum mo nownom beyne ya mardomi da cetowrixoma Va beresunum.yare junim ye ser vari to igom yeki sar u yare bala belendom.si yeki hiskatu vam delxar vanabeyet ta I car. Ruz zendyam bogomo bexandom. پسين تا پسين بگاهي که روز فرا مينشيند او روي خودش را نشان ميدهد من نميدانم بين يک گروه مردم خودم را چگونه به او برسانم.
يار عزيزم شعري براي تو بيگويم يکي براي يار بالا بلندم
براي اينکه هيچيک از شما دو نفر از من دلخور نشويد تا اين چهار روزي که زندهايم بگويم و بخندم.
-ترانه ای برای کوبیدن غلات
وسايل خرد کردن غلات در ممسني به ترتيب تاريخي کاربرد عبارتند از : بردل (بردهر (bardal/bardhal) جون (javan) سرکو (serku) آسک، آسياب آبي، آسياب برقي و کارخانههاي آردسازي مي باشد :
در آن زمان که سرکو متداول بود براي کوبيدن برنج معمولا «پسين هنگام» تعداد 10 سرکو را به صورت يک خط مستقيم قرار ميدادند تا زنان و دختران عمل کوبيدن را انجام مي دادند و دسته جمعي ميخواندند : هيمي هلي هاي هلي himay hali hai hai هيمي هلي هاي هلي himay hali hai hai هيمي هلي هاي هلي himay hali hai hai هيمي هلي هاي هلي himay hali hai hai سرحدم هاي سرطويله هاي هاي رم تلخدونه
نومزادم هاي هاي جالي چراغ هاي هاي پنبه بيدونه
Sarhdom hai hai sartavila hai ram talxadune Numzadom hai hai jai ceraq hai hai panbaybidune هيمي هلي هاي هاي
سرحدمن هاي هاي روستاي سرطويله است
هاي هاي راهم از روستاي تلخدان ميگذرد
نامزدم، هاي هاي به روشنائي طوري چراغ زنبوري و به مثابه سفيدي پنبه بيدانه می باشد.
لالائيها
زنان شهرستان ممسني براي کودکان خود لالايي نيز ميخوانند. در زير چند نمونه لالايي آورده ميشود : لالالاي لاي همي بسي lala lalay hami basi دولم دادي در بسي dulam dadi dara basi سرچشمه و خورفتمsare cesma va xow rahtom دوتا سوار و ترکسونdota sovar va torkesun منه بردن و هندسونmona borden si hendesun دادن و شي دو تا بچي و گيرم امه dadan vasi dota baceye vagirm um a بي شاهزاده و بازارهbi sazadam va bazare گرجي زاده و گاخارهgorji zadam va ga xare بوا منصور بوا منصور bowa mansur, bowa mansur دهي ما نه ننم رسونdeheymana nanam rasun لالالالا همين بسي
دلو آبي به من دادي در را بستي
سر چشم به خواب رفتم
دو تا سوار از ترکستان
مرا به هندوستان بردند
به شوهر دادند صاحب دو فرزند شدم :
بيبي شاهزاده رفته به بازار
گرجيزادهام نيز به گاهوار است بابا منصور ، بابا منصور دعلاي من را به مادرم برسان.
2-لالالاي لايlala lay lay نشم تا نشسم ماورامهnesasom ta nesasom ma var uma صداي نعل کوش دلبرامهsedaye na le kose dalbara uma زبونم لال گرده گوش شوکرzabnom lal garde gus sove kar که گفتم اي برادر اي دزامهke go ftom ey baradar ey doz uma لالالاي لايlala lay lay برم جايي که پنهون کهه و م آبو.beram jaey k koh penhunom babu چرا و بسم که دشمن شادم آبو.cera veysom k dosman sadam abu لالالاي لاي
نشستم تا ماه طلوع کرد
صداي نعل کفش دلبر آمد
زبانم لال گردد گوشم کر شود
که گفتم اي برادر دزد آمد
لالالاي لاي
بروم جايي در کوه پنهان شوم
چرا باشم تا دشمن شاد گردد
3-لالالاي لاي گل نرگسlala lay lay gole narges بوات رفته من مجلسbowat rate mene majles لالا لاي لاي گل نرگس
پدرت رفته است به مجلس
4-لالالاي لاي گل گردوlala lay lay gole gerdu بوات رته من اردو bowat rate men urdu لالالالاگل گرد.
پدرت رفته است به اردو
5-لالالاي لاي گل آلوlala lay lay gole alu درخت سيب و زردآلوderaxte sib o zardalu لالالاي لاي دو لالايlala lay lay do lalaey يه نارنج و دو بکراييye narenjo do bakery لالالالاي گل نازي lala la la gole nazi بوات رفته وسربازي bowat rate vasarbazi 6-لالالاي گل نازي
پدرت رفته است به سربازي
لالالاي لاي گل نعناعlala la la gole nana بوات رته وکه تناbowat rate va ko tana لالالالاي گل نعناع
پدرت به تنهايي به کوه رفته است |
|
موضوع: .:::سیاسی - خبری.:::
نويسنده: مـحمـدرضا و هومان چـوبـیـنـه
|
|
|
|
|
|
